1. موقعيت ذهنى ـ معرفتى مطهرى/3
2. موقعيت محيطى ـ اجتماعى مطهرى/4
3. موقعيّت ايمانى و آرمان خواهانه مطهرى/5
پايبندى به سازوكار استنباطى و نوآورى در چارچوب آن/5
الف. تأكيد بر نقش عنصر زمان و مكان/7
ب. رويكرد به علل احكام/8
ج. تطبيق قواعد بر مصاديق جديد/9
د. تأكيد بر دو بخش ظاهر باطن/10
1. اصل نياز/12
2. اصل نوآورى/13
بايستگى تحقيق در موضوع حكومت و ولايت فقيه/14
ضرورت حكومت/15
تعريف حكومت/17
حكومت از نظر اسلام/17
جدايى دين از دولت/18
امامت و حكومت/28
1. بيان احكام الهى/28
2. قضاوت/29
3. رهبرى و مديريت سياسى اجتماع/29
4. ولايت/29
طرح صحيح مسئله/30
امامت به معناى مرجعيت دينى/30
حكومت در عصر غيبت/32
ولايت فقيه/33
ديدگاه نصب عام/33
ادله نصب عام/34
1. قدسى و الهى بودن منصب حكومت/34
2. انتقال شئون و مناصب پيامبر و امام به فقيه/37
3. مقايسه رهبرى سياسى با فتوى و قضاوت/39
4. استدلال به روايات/39
5. دليل عقلى/40
ولايت يا وكالت/42
مقام ثبوت و اثبات/43
ولايت يا نظارت/45
تفاوت راهنمايى با رهبرى/46
رهبرى عالى ترين و دشوارترين مقام/47
1. سيره رسول اكرم(ص) و على(ع)/47
2. دستورالعمل هاى آن بزرگواران/48
تفاوت مرجعيت و رهبرى/48
مسئول رهبرى نهضت و حكومت اسلامى/50
روحانيت و مشاغل دولتى/54
اختيارات رهبرى/58
1. موضوع اختيارات/59
2. در بحث طلاق قضايى/59
3. در بحث ماليات/59
گفتار اوّل: احكام شرعى و زندگى اجتماعى/69
الف. تعريف حكم شرعى/71
ب. ويژگى هاى احكام شرعى/72
1. كلى بودن احكام شرعى/72
2. توجه احكام شرعى به روح و معنى نه به شكل و قالب/76
3. زندگى گرايى/80
ج. اصول حاكم بر احكام شرعى/85
1. عادلانه بودن احكام/87
الف. مبنا و مفهوم و اقسام عدالت/87
ب. ثمرات فقهى اصل عدالت/90
2. عاقلانه بودن احكام/93
الف. تطبيق اصول بر فروع/94
ب. عقل; وسيله پالايش و تصفيه انحرافات/95
ج. عقل; منبع استنباط حكم شرعى/96
گفتار دوم: هنر اجتهاد/99
الف. بايسته هاى استنباط/100
ب. آسيب شناسى اجتهاد/112
1. تبديل شدن دانشگاه دين به دانشكده فقه/112
2. مشغول شدن علما به كارهاى فرعى/114
3. فرسودگى ساختار حوزه هاى علميه/115
برايند چند قاعده/125
مستندات قاعده سهولت/127
مؤيدها/134
ب. آيات قرآن/137
معناى حرج/143
جمع بين دو حديث/146
نگاهى اجمالى به دو خبر/146
تقدم اهمّ بر مهم, راهى براى حلّ معماى دو معنايى حرج/147
ارتباط قاعده لاحرج با قاعده تسهيل/148
1. حكم عقلى/158
جمع بندى روايات درباره (ماجعل عليكم فى الدين من حرج)/168
شريعت سهله و سمحه در كلمات فقيهان/174
نتيجه گيرى اقوال/187
1. ازدواج موقت/206
2. چند همسرى/207
بيان ادّعا/208
پاسخ ايشان به اين ادّعا/208
3. پوشش بانوان/209
4. مسئله ارث/211
5. سهم الارث زن/212
6. اصالت فرد يا اجتماع/213
u حكمت تحريم ربا در انديشه فقهى استاد شهيد مطهرى/ معروفعلى احمدوند/217
رباى معاملى/222
تعريف رباى معاملى/222
شرايط تحقق رباى معاملى/223
1. اطلاق لفظ ربا/233
2. روايت صحيحه محمد بن مسلم/233
3. روايت صحيحه ابن مسكان/234
حكمت تحريم رباى معاملى/238
رباى قرضى/245
انواع قرض/246
حرمت ربا در قرض هاى مصرفى و سرمايه گذارى/247
فلسفه تحريم رباى قرضى/254
1. ترويج كارهاى نيك/255
2. مبارزه با ظلم/258
3. ركود اقتصادى/261
4. قطع رابطه بين ثروت و كار/263
5. فاصله طبقاتى/264
6. پول مولّد نيست عقيم است/265
حيله هاى ربا (راه هاى فرار از ربا)/268
حيله هاى رباى معاملى/269
راه اوّل. ضميمه كردن جنس به ثمن يا مثمن/269
راه دوم. واسطه قرار دادن كالاى غير همجنس/269
راه سوّم. هبه طرفينى/270
راه چهارم. هبه زيادى/270
راه پنجم. قرض و ابراء/270
حيله هاى رباى قرضى/270
راه اوّل. بيع نقد و نسيه/270
1. اوّل معامله نسيه/270
2. نخست, معامله نقد/271
راه دوم. بيع شرط/271
راه سوّم. خريد و فروش اسكناس/271
راه چهارم. خريد و فروش ارز/272
راه پنجم. گرفتن زيادى در ازاى عمل قرض/272
راه ششم. گرفتن زيادى در ازاى تغيير مكان/272
ديدگاه شهيد مطهرى در مورد حيله هاى ربا/273
1. تعريف عيب/290
2. ديدگاه مذاهب/290
الف. ظاهريان/291
ب. در مقابل ديدگاه پيشين/291
ج. جمهور فقيهان اهل سنّت/291
3. حصرى بودن عيوب/292
الف. هدف از ازدواج/292
ب. زندگى با فرد معيوبى/292
ج.عيوب/293
4. ارزيابى و نقد ادلّه/293
5. ديدگاه شيعه/297
الف. ادله مشهور/298
ب. ارزيابى ادله مشهور/299
1. قاعده لزوم برپادارى بازار مسلمين/311
2. قاعده (ولن يجعل الله للكافرين على المؤمنين سبيلاً)/314
3. قاعده (الاسلام يعلو ولا يعلى عليه)/315
شعر و شاعرى در ترازوى فقه/ سيد احمد حسينى خراسانى/3
شعر در لغت/5
شعر در اصطلاح منطق/5
ذوق شعرى/7
تأثيرگذارى شعر و راز آن/7
اصل مشروعيت شعر/9
مخالفان اصل مشروعيت/9
نقد و بررسى دلايل مخالفت با شعر/10
نقد وجه اوّل/10
وجه دوم: بررسى معناى شعر در آيات قرآن/14
نفى شعر و شاعرى از پيامبر(ص)/15
ائمه(ع) و شعر/17
وجه سوّم و چهارم و نقد آن/19
فقه و اصل مشروعيت شعر/21
شعر به لحاظ محتوى/22
انواع شعر/22
1. شعر حق (مشروع)/23
2. شعر باطل (نامشروع)/23
شعر باطل يا ابتذال هنرى/23
1. هجوى/24
2. تشبيبى/24
3. مدح و ذم بى مورد/24
شعر غير باطل (مشروع)/24
1. كراهت مطلق/24
2. استحباب و گاه وجوب/24
3. تفصيل بين موارد/24
شعر حق يا اعتلاى هنرى/27
رفع تعارض و بررسى آن/33
انواع قتل و جنايت/45
1. حكم قصاص به طور كلى لغو شود/46
2. حاكم اسلامى حكم قصاص را محدود كند/47
3. اولياى مقتول ترغيب به عفو شوند/47
قتل خطايى/51
قتل شبه خطا يا شبه عمد/57
حاكم مسلمانان و ديه خون افراد/60
الف. كشته اى كه معلوم نيست چه كسى او را كشته است؟/60
بررسى سند/63
فتواى فقيهان/71
u اعتبار قول هيئت دانان در رؤيت هلال/ رضا مختارى/80
گزارشى از مباحث هيئت مرتبط با رؤيت هلال/102
1. سايتهاى اينترنتى/115
2. نرم افزارهاى نجومى/116
3. تقويم هاى نجومى/116
4. كتاب آلماناك/116
يكم. تعريف مكتب اصولى/120
دوم. اهميت و كاركرد مكتب شناسى اصولى/120
سوم. مكتب اصولى امام خمينى(ره)/121
چهارم. محورهاى بحث/123
امام و تاريخ علم اصول/123
1. پيدايش قواعد اصولى و به كارگيرى آنها/125
2. شكل گيرى تدوين اصول شيعه با وضعيتى نزديك و شبيه به اهل سنت/126
الف. شباهت در مباحثى فرامذهبى/127
ب. شباهت در مباحث تحت تأثير مذهب/128
3. افزايش مسائل غير دخيل در استنباط به علم اصول/130
4. بروز ديدگاه افراطى نسبت به علم اصول/131
u نگاه تطبيقى به ضمان طبيب در مذاهب اسلامى/ على رضا اسماعيل آبادى/140
1. مسئوليت قراردادى/141
2. مسئوليت قهرى/142
3. ضمان طبيب در فقه/142
الف. ضمان طبيب در فقه اهل سنت/143
1. پزشك جاهل/143
2. پزشك متخصص و حاذق/143
اوّل. ضرورت اجتماعى/143
دوم. اذن بيمار يا ولى او/144
الف. پزشك متخصص و ماهر باشد/145
ب. اذن شرع/145
ج. اذن بيمار و يا اولياى بيمار/145
ب. ضمان طبيب در فقه شيعه/148
1. پزشك جاهل
2. پزشك متخصص و ماهر/148
الف. ديدگاه غير مشهور/149
1. اصل برائت مستلزم عدم ضمان و مسئوليت است/149
2. اذن شرع/150
3. اذن بيمار يا ولى بيمار به درمان/150
ب. ديدگاه مشهور/150
ج. نقد و ارزيابى ادله مشهور/152
معناى ديه/167
ديه در لغت/167
ديه در اصطلاح/167
انواع ديه/169
الف. ديه بدلى اختيارى/170
ب. ديه بذلى قهرى/170
عناصر مهم مجازات/173
1. قانون بودن كيفر (مجازات)/173
2. قوانين كيفرى, عطف به ماسبق نمى شوند/174
3. شخصى بودن كيفر/174
4. برابرى همه در مقابل كيفر/174
5. تناسب مجازات با اهميت و درجه جرم ارتكابى/175
ماهيت حقوقى ديات از منظر فقها و حقوق دانان/177
الف. ديه ماهيت كيفرى ندارد, بلكه جبران خسارات است/177
1. وجوب كيفر با ديه/180
2. شهادت زنان فقط در ديات پذيرفته مى شود/180
3. كفالت در ديالت پذيرفته مى شود/181
4. بر خطاكار كيفر واجب نيست, اما ديه واجب مى شود/181
ب. ديه, مجازات مالى است/181
ماهيت ديه در قانون مجازات اسلامى/185
ج. ديه ماهيتى تلفيقى دارد/186
u تأليف استقصاء سرآغاز توجه به فقه الحديث/ محمدحسن ربانى/191
شناسايى استبصار/197
استقصاء الاعتبار فى شرح الاستبصار/205
مبانى اصولى مؤلف/207
پاره اى از مبانى رجالى مؤلف/208
* فنون فقهى, راهكارى جهت توان مندسازى و توسعه فقه/ احمد مبلغى/3
تعريف و ويژگى هاى فنون فقهى/4
1. برخوردارى از عينيت قابل شناسايى/5
2. برخوردارى از زبانى مناسب براى توصيف پذيرى/5
3. انتقال پذيرى/5
4. دنباله و ماهيتى تاريخى دارند/6
5. جاى گرفتن در دل فقه/6
فنون فقهى شكل گرفته در تاريخ/6
رابطه تقويت فنون فقهى با توسعه فقه/8
يكم. رويكرد به قواعد فقهى با هدف تقويت فقه المقاصد/10
دوم. رويكرد به قواعد فقهى با هدف اصلاح نظام آموزشى/10
سوم. رويكرد به قواعد فقهى با هدف پاسخ گويى به نيازهاى قانون گذارى/10
چهارم. رويكرد به قواعد فقهى با هدف برقرارى ارتباط ميان فقه و حقوق و معرفى فقه در قالب يك نظام حقوقى/11
توسعه و بازسازى فنون فقهى/12
دو حوزه مطالعاتى قابل ارتقا تا سرحدّ فنون فقهى/13
الف. ازدواج دائم/19
ب. اطاعت و عدم نشوز/19
حدود اطاعت/20
ييكم. توانايى ذاتى/32
دوم. توانايى مالى/35
1. دائم بودن ازدواج/35
2. عدم نشوز و اطاعت زن/35
مقدار نفقه/36
1. حيطه نفقه/36
ب. مقدار و اندازه نفقه/47
u پژوهشى در حضانت كودك/احمد طاهرى نيا/61
مباحث مقدماتى/62
مراحل رشد كودك/65
حضانت در فقه/66
مباشرت در حضانت/67
اولويت پدرو مادر بر حضانت/67
هفت سال اوّل/73
ديدگاه فقيهان/79
تعارض روايات/79
تدبير يا ترجيح/80
الف. تفاوت حضانت دختر و پسر/80
ب. تفاوت ميان زمان سازش و درگيرى/82
استحباب, نه استحقاق/83
تساوى در حضانت تا هفت سالگى/85
دفع شبهه ها/85
هفت سال دوم/87
1. آموزش قرآن/87
2. تمرين و آمادگى براى انجام واجبات/87
3. اهتمام به تربيت كودكان/88
4. دفع زمينه هاى انحراف/88
5. تنبيه بدنى, راهى براى پيش گيرى از انحراف/88
روايات بيان كننده شايستگى پدر در هفت سال دوم/89
رفع ابهام/91
برآورد نهايى/93
بررسى روايات معارض/94
ديدگاه هاى نادر/97
پاسخ به شبهه ها/99
1. تغيير قانون/102
2. حمايت از خانواده/103
شرايط حضانت/103
1. حضانت از ديدگاه اسلام/104
2. از ظاهر عبارت برخى از فقيهان/105
3. كودك, در آغاز تولد/106
الف. شرايط مشترك/107
1. عقل و قدرت/107
2. اسلام/111
3. صلاحيت اخلاقى/114
4. عدم ابتلا به بيماريهاى خطرناك/116
5. عدم اعتياد/116
ب. شرايط ويژه مادر/117
1. عدم ازدواج/117
تسهيل نه تبعيض/120
2. شير دادن/121
u بازشناسى نهاد حريم(1)/ عبدالله شفايى/137
واژه شناسى حريم/138
معناى لغوى حريم/138
تعريف اصطلاحى حريم/139
اركان و عناصر حريم/141
1. وجود يك ملك/141
2. وجود اراضى موات در مجاورت آن ملك/142
3. وجود رابطه ميان ملك و موات مجاور/143
پيشينه حريم/143
مصاديق حريم/143
الف. مصاديق حريم با سابقه فقهى/143
ب. مصاديق مستحدثه حريم/145
مبانى حريم/147
قاعده لاضرر/153
الف. نظر مشهور/154
ب. نظر ابن جنيد اسكافى/156
تحليل نظريه ابن جنيد/159
قلمرو قاعده لاضرر در حريم/169
نظريه جديد/171
مبناى حريم در قوانين/178
مبناى حريم از ديدگاه اهل سنت/183
عنصر اوّل: عرفى نگرى/191
ييكم. ماهيت شناسى نگاه عرف به امارات/192
دوم. مرجع مصداق شناسى/194
سوم. ترتّب/196
عنصر دوم: استفاده از گونه هاى مختلف سخن عرفى براى فهم قرآن/199
عنصر سوم: استفاده از روش هاى عرفى در فهم قرآن/200
1. در بيان تعدد و تكثر منابع فقه/208
2. در بيان كم و كيف ادوار فقه و خصوصيات هر دوره و مباحث تابعه/209
3. در معرفى فقها و آثار علمى عرضه شده در هر دوره/209
4. در بيان تقسيمات داخلى فقه/209
شكل مطلوب مدخل فقه شيعه/210
1. تعريف لغوى و اصطلاحى ملك/215
2. اسباب شرعى ملكيت/215
3. تقسيم اسباب ملكيت/215
4. خصايص ملكيت/215
ميراث فقهى2/ 221
اهميت موضوع/244
انواع پايگاه ها/2246
1. پايگاه هاى مؤسسه اى/246
2. پايگاه هاى حقوقى/248
1. موضوع شناسى فقهى وحدت/ 4
الف. ماهيتِ وحدت را صلاح, و ماهيتِ تفرقه را فساد تشكيل مى دهد/ 5
ب. وحدت شيعه با اهل سنت با دست نكشيدن از آموزه هاى اصلى مذهبى قابل انجام است/ 5
ج. در وحدت بايد تلقى هاى واقعى سنيان را لحاظ كرد و نه افراط گرى هاى متعصبان را/ 6
2. حكم فقهى وحدت/ 7
الف. قرآن/ 7
ب. سنت/ 8
تكفير برجسته ترين مصداق تفرقه/ 8
u روش سيد شرف الدين در نقد فقه سنى/ حسن على على اكبريان/ 11
اهداف فقه تطبيقى/ 11
1. فقه تطبيقى به هدف استنباط حكم واقعى/ 11
2. فقه تطبيقى به هدف اطلاع رسانى و ايجاد فضاى مشترك تفاهم/ 12
3. فقه تطبيقى به هدف تقريب ميان مذاهب/ 12
4. فقه تطبيقى به هدف اثبات رأى يك مذهب و ابطال رأى مذهبى ديگر/ 12
ايجاد فضاى سالم روانى براى طرح مباحث علمى/ 18
نقل اتفاق قبل از نقلِ اختلاف/ 19
استناد به ادله شيعى در كنار ادله سنى/ 24
ابراز تحريف هاى پنهان/ 28
الف. گزينشى بودن روايات صحيح بخارى/ 29
ب. قرار دادن روايت در جاى نامناسب/ 30
بررسى سندى احاديث/ 32
1. روش نقد مبنايى/ 32
2. روش نقد بنايى/ 32
3. روش اعتراف/ 32
روش نقد مبنايى/ 32
روش نقد بنايى/ 36
روش اعتراف/ 39
الف. تشكيك در اعتقاد/ 39
ب. وسعت تأثير/ 39
ج. آسانى نقد/ 39
به كارگيرى اصول عمليه/ 44
تبديل حالت دفاعى و انفعالى به حالت فعال/ 48
شرف الدين و كوشش فقهى جهت ايجاد وحدت/ 82
1. قاعده احترام مسلم/ 83
الف. نقل هاى گوناگون قاعده در مجامع روايى/ 83
ب. وجه دلالت قاعده بر وحدت/ 84
محور اوّل: بررسى قلمرو مفهومى و مصداقى واژه مسلم/ 84
قول اوّل. انطباق كلمه مسلم بر اهل سنت/ 85
قول دوم. عدم انطباق عنوان مسلم بر غير شيعه/ 89
الف. قلمرو مفهومى واژه اسلام/ 90
ب. قلمرو مصداقى اسلام/ 90
محور دوم: بررسى معنى و دامنه (احترام مسلم در حوزه هاى سه گانه)/ 91
2. قاعده (تجنب از فساد)/ 92
3. قاعده وحدت/ 93
1. مفهوم بدعت و نوآورى/ 97
الف. بدعت/ 97
1. قضيه دينى/ 98
2. فقدان مستند و سابقه/ 101
3. منابع دينى معتبر/ 103
2. تفاوت بدعت و نوآورى از جهت مبنى/ 111
الف. مبانى بدعت/ 111
1. تأويل/ 111
تأويل در نظر علامه شرف الدين/ 114
1. تأويل نصوص خلافت اميرالمؤمنين(ع) و حمل آنها بر معانى مخالف ظاهر/ 115
2. قطع سهم المؤلفة قلوبهم/ 115
3. قطع سهم ذى القربى از خمس/ 116
4. نهى از متعه در حج/ 116
5. نهى از ازدواج موقت/ 116
6. حذف شرط شرعى مسبوق بودن به دو رجوع و در طلاق در تأثير طلاق ثالث/ 116
7. حذف شرط شرعى مربوط به ارث/ 117
8. تبديل نماز دو ركعتى در حال سفر به نماز چهار ركعتى/ 118
2. مصلحت انديشى/ 118
1. عمل صحابه/ 123
2. اهمال نسبت به مقصود شرع نادرست است/ 123
3. ناديده گرفتن مصلحت/ 123
ب. مبانى نوآورى/ 126
1. تفسير نصوص بر مبناى نظريه متناظر بودن منابع دينى/ 126
الف. عشور / 130
ب. وضع زكات بر اسب هاى ماده/ 132
2. توجه به دو عنصر زمان و مكان و تأثير اين دو در محدوده احكام شرعى/ 136
الف. موضوع چيست؟/ 136
ب. عنوان موضوع/ 136
ج. تأثير شرايط بيرونى بر عنوان موضوع/ 137
3. روش شرف الدين براى مقابله با بدعت/ 141
الف. التزام به نص/ 141
ب. تصحيح منابع مورد مراجعه در استنباط/ 143
علم خلاف و فقه مقارن/ 152
تحولات علم خلاف/ 155
سيد عبدالحسين شرف الدين و فقه مقارن/ 160
نماز مسافر/ 161
حكم قصر نماز در سفر/ 166
1. قصر جايز, ولى اتمام افضل است/ 166
2. قصر جايز است و مكلف, بين قصر و اتمام مخير است/ 167
3. قصر از اتمام افضل است/ 167
وجوب قصر و مجزى نبودن اتمام/ 167
ادله تخيير/ 168
ادله وجوب قصر/ 171
شرايط قصر نماز در فقه اهل سنت/ 175
شرايط قصر نماز در فقه اماميه/ 176
آراى مذاهب مشهور/ 178
دليل قول چهار بريد/ 180
دليل قول حنفى ها/ 182
ادله قول اماميه/ 183
قصد مسافت/ 186
حد ترخص/ 187
ادله اقوال/ 189
اباحه سفر/ 190
قصد اقامت/ 193
منشأ اختلاف فقها/ 194