 ( 145
)
و محققان تماس مى گرفت و نتيجه آنچه مى ديد و
مى شنيد و مى خواند يادداشت مى كرد و سخنان را با يكديگر با بينش
ويژه اى مى سنجيد و صحت و سقم هر موضوع را يادآورى مى نموده است .
يادداشت هاى مولف گاهى بقدرى درهم است
كه حتى خواندن آنها بسيار
مشكل و همين موضوع نمايانگر شدت احتياط
بلكه وسوسه وى مى باشد و
پيداست كه روى هر كلمه حساب دقيق مى كرده و نمى توانست به تنها نقل
مطالب
خود را قانع سازد.
در حاشيه بسيارى ازنامها و نقلها نوشته است:[ بايد ملاحظه شود]
و در بيشتر جاها لفظ[ اقول] را نوشته تا هنگام ترتيب كتاب دراين
موارد دقت مجددى بعمل آورد و تجديد نظر نمايد.
متاسفانه كتاب بصورت پيش نويس باقى ماند
و مولف نتوانست آن را
پاك نويس كند و تا پس از 1130
كه مولف در گذشت
تتبع و وسوسه در
تحقيق فرصت تنظيم نهائى را بوى نداد.
كتاب[ رياض العلماء]
دردو بخش تاليف شده : بخش اول در حالات علماى خاصه كه شيعه باشند. و
بخش دوم در حالات علماى عامه كه اهل تسنن باشند
و هر كدام در پنج
مجلد و به ترتيب حروف از حرف الف تا ياء مى باشد.
متاسفانه پنج جلداز ده جلد
كه بخط مولف بوده مفقود شده و فقط پنج جلد آن باقى
است :سه جلداز خاصه و دو جلداز عامه
و در نتيجه حرفهاى (الف
ب
ت
ث
ج و ميم ) در دسترس نيست و پس از كاوشهاى بسيار معلوم شد
كه
نسخه هاى غير دست نويس مولف نيز پس از گم شدن اين قسمتهااستنساخ
شده و راهى براى يافتن باقى كتاب نداريم .
در آثار ميرزا عبدالله افندى
مجموعه اى بدست آمد كه بيشتر آن بخط
خودافندى است و دراين مجموعه كتاب[ امل الامل] محدث شهير شيخ محمد
بن الحسن حر عاملى متوفى سال 1104استنساخ شده وافندى آن را با
نسخه مولف در مشهد مقدس مقابله نموده و حواشى فراوان بر آن نوشته
است . براى تكميل حروف كتاب[ رياض العلماء]ازاين نسخه تلفيق شد و
اكنون كتاب از نقص در حروف بيرون آمد
و دست كم نظرافندى راجع به
نامهائى كه درامل الامل آمده
معلوم و مشخص مى باشد.اصل نوشته
حرعاملى در هر شرح حالى نقل شده و حاشيه هاى افندى پس از لفظ[ اقول]
آمده و بيشتراين حاشيه ها مفصل وارزنده مى باشد.
بخش خاصه در شش جلد با چند فهرست فنى در قسم انتشارات كتابخانه
عمومى حضرت آيت الله العظمى نجفى مرعشى قم
چاپ و منتشر شد و پس از
چاپ در مواد كتاب نظر شده و با تعليقات و توضيحات واضافات سودمند
با خواست خداوند متعال در بش از ده جلد چاپ خواهد شد.
| 