( 153 )

با پژوهشگران و محققان

تحقيقى پيرامون

مستدرك الوسائل و وسائل الشيعه

كتاب چون خونى است كه در پيكر مجامع علمى و فرهنگى جارى است زندگى علمى هر جامعه اى بستگى تنگاتنگى با آثار تحقيقى و فرهنگى آن جامعه دارد. محققان و انديشمندان ملتها با بجا گذاشتن آثار علمى و تحقيقى به جامعه خود حيات مى بخشند و بازماندگان آنان باارج گذارى آن آثار زندگى فرهنگى و علمى خود را تداوم بخشيده و خويشتن رااز چنگال مرگ و نابودى مى رهانند.

كشورهاى اسلامى با برخوردارى از حوزه هاى علميه كه خاستگاه فقهاء و بزرگان دين و دانش است . توانستند زندگى علمى خويش را به يابند واز حيات فرهنگى و معنوى و والائى برخوردار گردند و در طول تاريخ به داشتن فرهنگ غنى و پربار مشهور گردند. واز هجوم وحشيانه دشمنان اسلام به مراكز فرهنگى و دينى جامعه اسلامى جان سالم بدر برند و در پى هر ضربه اى زندگى دوباره را به جامعه اسلامى باز گردانند واز نابودى و مرگ هميشگى نجات بخشند. وجود كتابخانه هاى بزرگ با آثار خطى و چاپى زياد و كتابهاى عميق و پرمحتوا شاهد گويائى دراين مورداست و بيانگر عظمت فرهنگى مسلمين در طول تاريخ است .

وجوداين آثار ضمن اينكه غناى فرهنگى مسلمانان را مى رساند. مسئوليت مسلمانان را مى رساند مسئوليت سنگين و بزرگى را بر دوش مجامع و مراكز علمى و حوزه هاى علميه مى نهد و

( 154 )

آنان را به احياءاين آثار و عرضه آن با كيفيت مناسب فرا مى خواند.

ازاينرو ( موسسه آل البيت) در پى پيروزى انقلاب اسلامى ايران - با عنايت خداوند و ظل توجهات خاصه مولانا حجه بن الحسن العسكرى ارواحنا له الفدا - به گردآورى گروهى ازاساتيد و فضلاء حوزه علميه قم و تهيه امكانات لازم پرداخت و به گسترش فرهنگ اسلام از راه ارائه نوشته بزرگان دين و فقهاى بزرگ همراه با تحقيق تعليق و تصحيح در كيفيت مناسب با بهره گيرى ازامكانات چاپى و صحافى بهتر دست يازيد و دراين راه ضمن چاپ و نشر كتابهاى سودمند فعاليت تحقيقى خويش را روى دو كتاب ارجمند وسائل الشيعه و مستدرك الوسائل متمركز ساخت .

نخست كار روى مستدرك آغاز گرديد و گروههائى به شرح زير دست به كار شدند:

1 گروه استخراج احاديث و ضبط و تطبيق آن با مصادراوليه و بيان اختلاف نسخه ها. گروه فوق در صورت ناياب بودن منبع اول روايات رااز منابع ديگر بدست مى آوردند.

2- گروه شرح لغات و واژه هاى مشكل كه در ضمن اشتباهات نسخه ها را نيز در پاورقى متذكر مى شدند.

3- گروه تحقيق در متن .اين گروه روى متن از نظر ادبى واسلوب نگارش و نيز تصحيح و مقابله با نسخه هاى موجوداز جمله نسخه ايكه بخط مولف - رضوان الله تعالى عليه است كار مى كردند و در كنار آن رجال سند را بطور مختصر مورد بررسى قرار مى دادند. موسسه با پيگيرى اين كار 75%از آن را با موفقيت بپايان رسانيده و 25% باقى مانده را كه عبارت از حروفچينى چاپ و نشر كتاب است بزودى در لبنان آغاز خواهد كرد.

موسسه فعاليت خويش را با كار روى وسائل الشيعه ادامه مى دهد و ضمن تقديراز زحمات طاقت فرساى حضرت آيت الله فقيد شيخ عبداالرحيم ربانى شيرازى كه در راه تحقيق كتاب پرارج وسائل الشيعه كوشش شايسته اى انجام داده است . آن تحقيقات را كافى نمى داند و كتاب را بى نيازاز يك كارجمعى نمى بيند و معتقداست چون كار فردى بوده استفاده از نسخه هاى متعدد و معتبر خطى ممكن نشده است و در نتيجه ازاعتبار بالائى برخوردار نيست وافزون براين قسمتى از مصادر يافت نگرديده و پاره اى ديگر كه آورده شده است با صفحات چاپ سنگى آن منابع هماهنگ نمى باشد واين خود باعث مشكل جديدى گشته است .

ازاينرو موسسه با كار جمعى خود موفق گرديده : ضمن استفاده از نسخه هاى متعدد واز آنجمله نسخه ايكه به خط خود مولف - رضوان الله عليه است مصادراوليه روايات را نيز بدست آورد و با صفحات چاپهاى جديد آن منابع هماهنگ سازد و بااين كار كمبودهاى موجود رااز بين ببرد و در آينده كتاب پرارزش وسائل الشيعه را همراه مستدرك الوسائل در چهل جلد دراختيار علاقه مندان قرار دهد.

(موسسه آل البيت)