( 149 )

آيينه مطبوعات

آينه تفكرات فرهنگ نيازها روحيات :

همانطوريكه كه در شماره گذشته اشاره شد اين بخش جهت آشنائى با سير كلى مطبوعات جمهورى اسلامى بصورت موضوعى تنظيم گرديده و همراه با ذكر موضوعات مقالات بخشى از مطالب حائزاهميت ذكر شده است .

هدف ازاين روش نكات زير مى باشد:

ارائه تصويرى از مجموعه مجلات تا نمودى از فرهنگ و نياز و روحيات جامعه باشد.

صرفه جوئى در وقت برادران دانش پژوه و علاقمندانى كه طالب آگاهى از موضوعات مجلات مى باشند.

نكته قابل توجه اينكه ياداين مجلات و نقل قول از آنان به معناى تاييد مجله يا نويسنده نمى باشد.

[حوزه]

( 150 )

قرآن و حديث

[آغاز وانتهاى حركت انسان تفسير سوره لقمان] مشكينى پاسدار اسلام .42 سال 1364.

[حرمت غنا دراسلام تفسير سوره لقمان] مشكينى پاسداراسلام .43.

[ معتقدات و باورهاى انسان تفسير سوره لقمان] مشكينى پاسدار اسلام .44.

دراين شماره[ پيامبران و تحمل اذيت ها واهانت ها] بنى فضل .

[آداب تلاوت قرآن] جوادى آملى پاسداراسلام .43 و42.

[سنت استخفاف] محمدى گيلانى پاسداراسلام .44. 42.

[ استدراج] محمدى گيلانى پاسداراسلام .43.

[مقابله به مثل از نظر عقلاء عالم و كتب آسمانى] بنى فضل پاسدار اسلام .42.

[تفسير سوره مجادله] سيد على خامنه اى شاهد.87.

[ترجمه خطبه منسوب به حضرت رضا(ع) ] دكتر محمد رضا مشايى /07

در همين شماره

[جنگ از ديدگاه قرآن] احمد حامد مقدم .

[پژوهشس پيرامون مفاهيم واصطلاحات جمعى قرآن كريم] احمد حامد مقدم مجله دانشكده ادبيات و علوم انسانى مشهد شماره اول و دوم سال هفدهم .

[ هنوز درباء بسم الله نهج البلاغه هستيم] نشستى با حجه الاسلام دين پرور صحيفه .29. در همين شماره[ برداشتى از صحيفه سجاديه]

فلسفه و عرفان

[نكته نفس از هزار و يك نكته] حسن حسن زاده آملى كيهان انديشه /01

در همين شماره

[پيرامون تفكر عقلى و فلسفى دراسلام] سيد جلال آشتيانى. [اصالت فلسفه اسلامى] على عابدى شاهرودى .

[موقف غزالى در برابر فلسفه و منطق] اسماعيل سعادت معارف شماره 3.

در همين شماره :

[ غزالى و عين القضاه] نصرالله پورجوادى .

[ غزالى وابن تيميه] عباس زرياب خوئى .

[تقسيم بندى علوم از نظر عزالى] احمدطاهرى عراقى .

[ غزالى و مولوى] عبدالكريم سروش .

( 151 )

[ ارزش عقل از نظر غزالى] زين الدين كيانى نژاد.

[ غزالى واسماعيليه] فرهاد دفترى .

[تبيان المسالك فى باب الوجود والموجود] حكيم متاله حاج ميرزا احمد آشتيانى نور علم /10/از ديدگاه عرفا بررسى شده است .

فقه واصول

[آراء غزالى در علم اصول فقه] ابوالقاسم گرجى معارف .3 آذر اسفند 1363.

[سيرى درادوار فقه] محمدابراهيم جناتى كيهان انديشه .1 مرداد و شهريور 1364.

[روابط بين الملل و سياست خارجى حكومت اسلامى] ابراهيم امينى نور علم /10

در همين شماره :

[منابع اجتهاد در فقه شيعه واهل سنت] ناصر مكارم شيرازى .

بخشى پيرامون: [ولايت فقيه] سيد حسن طاهرى خرم آبادى .

[ اطلاعات و تحقيقات از نظراسلام2] على احمدى ميانجى .

[ اجتهاد و علم اصول در عصرائمه(ع) محمدرضا جواهرى . صحيفه .28.

اخلاق

[خود سازى ظهور صراط مستقيم و چگونگى مواجهه انسان با آن در حيات دنيوى است] شجاعى مجله سروش .287 سال 1364.

[حب دنيا سرچشمه همه خطاهااست] شجاعى مجله سروش .297 سال 1364.

[منشا همه رذائل و خطاها حب دنيااست] شجاعى مجله سروش شماره .299 سال 1364.

شرح دعاى كميل فوائد دعا مظاهرى شاهد .87 88 89 90 91 سال 1364.

سياسى اجتماعى

[حج نمودارى از عبادات اجتماعى دراسلام] هاشمى رفسنجانى پاسدار اسلام .42.

همين شماره :

[نقش آذربايجان درانقلاب اسلامى و

( 152 )

اشاره اى به توطئه ها] موسوى تبريزى .

[سقوط نميرى و بروز تحولات در كشور سودان] پاسداراسلام .42.

[طرحهاى استعمار در كشورهاى اسلامى] موسوى تبريزى پاسدار اسلام .43.

[نقش روحانيت در نهضتهاى اسلامى آذربايجان] موسوى تبريزى پاسدار اسلام .44.

در همين شماره :

[نقش كعبه در هدايت مردم] موسوى خوئينى ها.

[مقاومت تنها راه پيروزى] .

[ آمار محكومين كودتا] محمدى رى شهرى .

[رژيم آفريقاى جنوبى به تظاهرات سازمان يافته و جهت دار سياهپوشان اعتراف كرد] سروش .297 سال 1364.

در همين شماره :

[كنكاشى در جامعه شناسى رسانه هاى گروهى درايران زمينه هاى تاريخى ظهور مطبوعات درايران] سيد محمد عباس آزادگان .

[جغرافياى سياسى اسلامى مصر] سروش .292 سال 1364.

دراين مقاله آمده است :

سادات طى سخنرانى سه ساعته در مجلس به گروههاى اسلامى حمله كرد و آنانرا طرفداران امام خمينى وانقلاب اسلامى ايران معرفى كرد واعلام كرد كه من اجازه نخواهم داد در مصرانقلابى همانندانقلاب اسلامى ايران صورت گيرد.

در شوراى مطبوعات مصر سادات اين حركت را يك زلزله توصيف كرد. كميته اى عالى براى[ مبارزه با شورشگرى] به رياست حسنى مبارك رئيس جمهور فعلى و عضويت وزير كشور و رئيس سازمان امنيت تشكيل گرديد. سادات با براه انداختن يك رفراندوم نمايشى 4.99 درصد آراء را به خوداختصاص داده !گارد دانشگاهها تشكيل شد و هرگونه حركت دانشجويان را سركوب كرد. سادات فكر مى كرد زور آمريكا و سازمان سيا و موساد مى تواند ملت مصر را بترساند. در آخرين مصاحبه زندگى خود با اشپيگل كه پس از مرگ او منتشر شد سادات گفت: [اگر من بميرم مسلمانان به هدفهاى خود در مصر مى رسند]. او گفت: [من در 1971 اردوگاههاى كاراجبارى ناصر را برچيدم .اگر من در آن زمان آنچه را كه اكنون مى دانم مى دانستم بسيارى ازاين رهبران مسلمان را در زندان نگه مى داشتم]...

او گفت: [... فناتيكهاى مذهبى سعى كرده اند به جوانان مصرى بيش از حد داروى مذهب بخورانند...اين متعصبان مذهبى مى گويند: غرب و آمريكا دشمن اسلام هستند اما آنها بخاطراين افترا بهاى گزافى را خواهند پرداخت]... .

( 153 )

[ غرب وحشى وحشى وحشى] سرور ثقه ئى سروش .298.

[بررسى آفريقاى جنوبى از آغاز تا كنون] شاهد.87 سال 1364.

[آمريكا و درماندگى در نيكاراگوئه] شاهد.88 سال 1364.

در همين شماره :

[نقش و عملكرد راديوهاى بيگانه] .

[ الجزايراز آغاز مبارزه تااستقلال] .

[نكاتى از بازتاب سفر چين و ژاپن] شاهد.89 سال 1364.

در همين شماره :

[حزب بعث و حادثه استعمار].

[ هيروشيما جنايت هولناك آمريكا در هيروشيما نتيجه صنايع پيشرفته ابرقدرتها].

[يانكى ها دشمن بشريت هستند]. مصاحبه با دانيل اورتگا رئيس جمهور نيكاراگوئه ازاشپيگل شاهد.90 سال 1364.

در همين شماره :

[مصر: به سر رسيدن دوران آرامش] ازاكونوميست لندن .

[درسهائى كه از حج مى توان آموخت] . سيد على خامنه اى پاسداراسلام .43 سال 1364.

[طالبان صلح تحميلى باند نهضت آزادى] پيام انقلاب .141 140 سال 1364.

[موضعگيريهاى سياسى منابع معنوى قدرت] پيام انقلاب .142 141 140 سال 1364.

[روابط هند باابرقدرتها] پيام انقلاب .141 سال 1364.

[ ابن خلدون بنيانگذار علم اجتماع] دكتر محمد نقوى صحيفه .29.

[ مختصرى درباره كوچ نشينان كرد شمال خراسان](2) محمد حسين پاپلى يزدى مجله بدانشكده ادبيات و علوم انسانى مشهد شماره اول سال هفدهم .

[تلاش غرب براى مذهب زدايى از نهضت مقاومت افغانستان] شاهد.91.

در همين شماره :

[كنفرانس زن در نايرويى] گفتگوئى با همسر شهيد قندى و خانم ابتكار.

[جهانى در ميان تسليحات] .

[ ابعاد سياسى واجتماعى حج] جعفر سبحانى نور علم /10/

علمى واقتصادى

[در راه ريشه كن ساختن فقر] آيت الله حسين نورى پاسداراسلام .42 43 44 سال 1364.

[ اوضاع اقتصادى جهان اسلام]

( 154 )

محمدرضا حافظ نيا پاسداراسلام .42 43 سال 1364.

[ در حاشيه رويدادهاى اقتصادى نظم و دقت لازمه توسعه اقتصادى و اجتماعى است] ع سپيد سروش .297 سال 1364.

[عدم وجود يك سيستم كنترل دقيق موجب افزايش تبعيض و سودجوئى عناصر فرصت طلب مى گردد]. سروش .298 سال 1364.

[در حاشيه رويدادهاى اقتصادى جهان سوم بر سر دو راهى] سروش .299 سال 1364.

[بررسى مالياتها و ساير در آمدهاى دولت] دكتر رامپور صدر نبوى مجله دانشكده ادبيات و علوم انسانى مشهد شماره دوم سال هفدهم .

در همين شماره :

[نفوذاقتصادى سياسى آلمان درايران (1950 1900م)] مريم مير احمدى .

[بيمارى تب مالت] دكترم نورى ايلخانى دانشمند/04/

در همين شماره و شماره :5

[زمين لرزه] ايزاك آمسيوف ترجمه دكتر كاظم شادور.

[مشكل آلودگى ناشى از سر و صدا] ترجمه ميترا كاتوزيان دانشمند.5 مرداد ماه 1364.

در همين شماره :

ا[دومين انقلاب پزشكى] ترجمه دكتر سياوش نيك اعتماد.

[كامپيوتر در دامپرورى هم دخالت كرده است] ترجمه مريم متين .

[ستارگان دنباله دار] اكبر قراخانى بهارى

[كامپيوتر را بشناسيم1] اكبر قراخانى بهار.

[درباره اصول ارتوپدى و شكسته بندى] رامين مجتبائى نشر دانش شماره چهارم سال پنجم .

در همين شماره :

[راهى ميانبر به رياضيات] عبدالله سالك .

[تفسير تنجيم و تفسير منجم] ابوالفضل نبئى مجله دانشكده ادبيات و علوم انسانى مشهد شماره اول سال هفدهم .

تاريخ بيوگرافى

[صلح امام حسن مجتبى[ ع] پاسدا-راسلام .41 سال 1364.

[در دامان ابوطالب] رسولى محلاتى پاسداراسلام .42 سال 1364.

[نخستين سفرمحمد[ص] به شام و داستان بحيرا] رسولى محلاتى پاسدار اسلام .44 سال 1364.

( 155 )

[چه كسى بايد برود پيرامون به توپ بستن مجلس شورا به فرمان محمد على شاه] شاهد.87 سال 1364.

[ميرزاى شيرازى طلوعى بر ظلمت استعمار] شاهد.88 سال 1364.

در همين شماره :

[مرد سخن و آغازگر وحدت زندگى شيخ محمد حسين كاشف الغطاء].

[ميثاق خون نگاهى به حيات افتخار آفرين افسر رشيداسلام حضرت حمزه] پيام انقلاب .140 سال 1364.

[ التقاط وارتداد در سازمان مجاهدين خلق] پيام انقلاب .140 141 142 143 سال 1364.

[برگهائى سياه تراز تاريخى سياه](1) دكتر سيد جعفر شهيدى مشكوه شماره هفتم بهار1364.

[نگرشى بر حوزه هاى علميه]01 م . موسوى كيهان انديشه[/01/ نجوم امت : آيت الله سيد محمد حجت] نور علم .20.

فرهنگى و هنرى

[گفتگو بااستاد دكتر محمود نجم كبادى راوى تاريخ طب] كيهان فرهنگى .4 سال دوم .

در همين شماره :

[پزشكى از قانون ابن سينا تا كنون] دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى .

[نقش و نگارهاى عاميانه بلوچ] حسينعلى بيهقى .

[طرح كوششى تازه در راه شناخت تحقيقى اسلام] آيت الله بهشتى .

دراين مقاله آمده است :

درامت ما در هر دوره محققان پر تلاشى بوده اند كه در راه شناخت اسلام و جمع آورى و تنظيم ماخذ لازم براى شناخت زحمت بسيار كشيده اند. ماخذارزنده اسلام شناسى كه امروز در دست ماست ثمره كار پرارج اين رجال علم و تحقيق است و هر كوشش تازه درراه شناخت تحقيقى اسلام مرهون و متمم كوششهاى قبلى است مه به وسيله آنان دراين راه صورت گرفته است .

سپاسگزارى و قدردانى از كار پرثمر محققان گذشته يا معاصر وظيفه انسانى واسلامى ماست . بر ماست كه همواره از آنان بااحترام و تشكر ياد كنيم و متوجه باشيم كه چه در مواردى كه تحقيق اين محققان به نتيجه رسيده و چه در مواردى كه تحقيق اين محققان به نتيجه مطلوب نرسيده بااحيانا به نتيجه اى رسيده باشد كه از نظر ما درست نيست آنها پيشقدمان اين راه بوده اند و بحق مستوجب سپاس واحترام .ولى در عين سپاسگزارى واحترام بايد به اين واقعيت روشن نيز توجه كرد كه كار تحقيق درباره اسلام در مسير تكامل است نه آنكه به كمال نهايى خود رسيده باشد. بنابراين آنچه

( 156 )

محققان گذشته يا معاصر درباره اسلام و تعاليم آن نوشته و گفته اند بى شك قابل تجديد نظراست و هرگز نبايد به عنوان آخرين نظر قطعى درباره موضوع خود تلقى شود. همه مى دانيم كه خوداين دانشمندان محقق بخصوص دانشمندان شيعه اماميه همواره براين نظر بوده اند كه باب اجتهاد يعنى كوشش پى گير براى شناخت تحقيق اسلام همواره بازاست . معناى باز بودن باب اجتهاد جزاين نمى تواند باشد كه ما در عين قدردانى از زحمات محققان ديگر وارج گزارى به خود آنها و به نتايج تحقيق شان به خود حق مى دهيم روى نتايج كار آنان از نو بينديشيم و به شيوه يك محقق موشكاف ولى فروتن و بى غرض به بررسى و ارزيابى آراى آنان بپردازيم و هر جا خطا و خللى در كار آنان يافتيم با شجاعت و صراحت كامل درباره آن سخن گوييم تا كار و تلاش ما مكمل كار و تلاش آنان گردد و قدمى به پيش در راه بهتر شناختن اسلام باشد چه بسا مورد يا مواردى پيش آيد كه امروز يك مجتهد محقق كار خود رااز نظر وسعت تتبع در ماخذ و نقادى آنها و شيوه تحقيق و استفاده از آنها در آنچه محققان گذشته كرده اند و به نسبت كاملتر بيابد و به نتيجه تازه اى برسد كه با راى و نظر همه يا بيشتر مجتهدان و محققان گذشته مغاير باشد. اصول علمى بخصوص اصول اسلام شناسى شيعه با صراحت مى گويد: يك محقق در چنين مواردى نبايد دچار تزلزل و وحشت شود زيرا وقتى دليل كافى از كتاب و سنت بر راى و نظر خود در دست دارد ديگر شهرت و يااجماع محققان ديگر بر خلاف آن راى چيزى ازارزش واعتبارش نمى كاهد مگر آنكه شهرت يااجماع مزبور ما را مطمئن كند كه ماخذ و دليلى از سنت در دست محققان گذشته بوده كه به دست ما نرسيده يا نشانه روشنى بر آن باشد كه در آنچه ما به عنوان ماخذ و دليل بر نظر تازه خود شناخته ايم خللى هست كه بر آنان روشن بوده واز نظر ما پوشيده مانده است . ولى شهرت يااجماعى كه ممكن است به فهم واجتهاد واستنباط علماى گذشته يا معاصراز دلايل موجود مربوط باشد هرگز نمى توانداز ارزش واعتبار راى و نظر جديد بكاهد مخصوصا در ميان دانشمندان شيعه پيدايش آراى علمى واجتهادى جديد كه بر خلاف راى مشهور علماى گذشته يا معاصر بوده سابقه دارد.از جمله راى معروف علامه حلى و بعد محقق كركى در مورداعتصام آب چاه . راى آقاى سيد محسن حكيم درباره طهارت اهل كتاب و راى يكى ديگراز فقهاى معاصر مقيم كربلا آقاى حاج شيخ يوسف كيا حميدى حائزى درباره نجس نبودن مشروبات الكلى واينكه خمر و مشروبات مشابه آن حرام است ولى نجس نيست و نظاير اينها. بار ديگر تاكيد مى كنيم كه اظهار نظر يك مجتهد محقق بر خلاف همه يااكثريت مجتهدان گذشته يا معاصر به معنى انكار مراتب علمى و صلاحيت آنان براى اجتهاد و مرجعيت در فتوا نيست بلكه چيزى است شبيه اختلاف نظر دو مرجع تقليد معاصر يا غير معاصر در يك فتوا.

( 157 )

[گفتگو بااستاداكبر دانا سرشت و رياضيات از[بيرونى] تا معاصر] كيهان فرهنگى .5 سال دوم .

در همين شماره :

[شخصيتهاى فرهنگى كرماشان] اسماعيل گندمكار.

[ هنراسلامى پيام آسمان به زبان زمين] مترجم سعيد شهرتاش .

[تذهيب عروج نقش و رنگ در هنراسلامى] الهه وزيرى .

[ ازوم ترويج زبان فارسى در كشورها] قاسم صافى .

[عدالت در بوستان سعدى] دكتر محمد علوى مقدم مشكوه شماره هفتم بهار1364.

در همين شماره :

[جاذبه هاى شعرى خاقانى و هنرهاى ادبى او] دكتر جليل تجليل .

[ديدارى از كتابخانه هاى چهار كشوراروپائى] رمضانعلى شاكرى .

[جامعه هنرى و مشكل اقتصادى] صحيفه .28.

در همين شماره :

[تجلى علوم اهل البيت در مناظرات حضرت امام رضا[ ع][ .

[نقدى بر مجموعه كاريكاتور]از خاك تاافلاك [تصويرافلاك از دريچه خاك] .

[ هنر نمايشى نيازمند برنامه ريزى و موضع گيرى جدى است] گفتگو با حسين جغفرى .

[صوره الارض] ا. م . موسوى كيهان انديشه /01

در همين شماره :

[در حاشيه ترجمه تاريخ هرودت] مهدى قائنى .

[ويژگيهاى خطابه در صدراسلام] فيروز حريرچى .

[شرح نكته هائى ازاشعار حافظ] حسن حسن زاده آملى .