( 176 )

با پژوهشگران و محققان

[ مستندالشعيه] كتابى است فقهى استدلالى كه در ميان آثار علمى و فقهى به گستردگى فروغ فقهى و نيرومندى دراستدلال و پرمايه گى در عين سلامت تعبير و زيبائى بيان معروف است . مولف به اختصار كوشيده و گزيده گوئى را پيشه ساخته و بااين همه كتاب رااز تقيقات ژرف و فروع بسيار واستدلال و تببين آكنده است .اينها و جزاينهاازارزشهائى كه دراين اثر ديده مى شود ضرورت تحقيق و تصحيح فنى و عرضه شايسته آن راايجاب مى كند.

مولف آن : حاج ملااحمد فرزند حاج ملامهدى نراقى در قريه نراق از قريه هاى كاشان از مادر بزاد و در زادگاه خويش باليد و رشد كرد. وى مقدمات درسهاى خود را در زادگاهش فرا گرفت و آنگاه به آموزش منطق رياضيات و هيئت پرداخته دراين دانشها به مقام بلندى دست يافت

مرحوم نراقى با هجرت به عراق فقه اصول حكمت فلسفه را در محضر عالمانى چون بحرالعلوم سيدمحمدمهدى فتونى شيخ جعفر كاشف الغطاء وحيد بهبهانى و ... فرا گرفت .او در عراق در دو مدرسه نجف و كربلا حاضر گشت وازانديشه هاى بلند

( 177 )

وافكار ژرف عالمان و مدرسان اين دو مدرسه بهره مند گرديد.

در عظمت رتبت و بلندى جايگاه وى در مقام معلمى واستادى همين بس كه شيخ الفقهاء مرحوم شيخ انصارى پس از بهره مندى از درس سيد مجاهد و شريف العلماء به محضر وى تشافت وازاو دانش آموخت .

شرح حال نگارانى كه زندگانى وى را گزارش داده اند را به، دريائى مواج مهارت دراستادى گستردگى در دانش ژرفنگرى در فقه واصول و ... خبر ويت در رياضيات فلسفه و نجوم و بالاخره به اعلميت افقهيت در عصر خود ستوده اند.

وى پس از سالها تحقيق تدريس تاليف و به جاى نهادن آثارارجمند و گرانقدرى بالاخره به سال 1245 به مرض و با مبتلى شده و در شب يكشنبه 23 ربيع الثانى همان سال دعوت حق را لبيك گفته به ديار باقى شتافت . 1

كتاب و شيوه تحقيق آن :

موسسه حدود يكسال پيش كار پژوهش و تحقيق كتاب را با همكارى 15 نفر كه پس از آن به \30 تن رسيدند آغاز كرد. كارها و مسئوليتهاى پژوهشى بين محققان براساس استعدادهاى و كفايتهاى آنان تقسيم شده و براى سامان بخشيدن به كار پنج گروه مسئوليتهاى گوناگون را بعهده گرفتند:

1- گروه استخراج روايات :

اين گروه تمامى روايات كتاب را - چه آنها كه به صراحت آمده و چه آنها كه در ضمن مباحث فقهى به آنهااشاره شده است استخراج مى كنند كاراين گروه به شايستگى پايان پذيرفته و روايات مستخرجه به \30 هزار رسيده است .

2- گروه استخراج اقوال :

اين گروه اقوال منقول از فقهاء رااستخراج كرده به منابع عرضه مى كنند اينان نيز تمامى اقوال را - چه آنهائى كه به نام قائلش تصريح شده و يا بااشاره مثلا بعنوان[ بعض المحققين] آمده است - استخراج مى كنند اين گروه نيز مسئوليت خودا به شايستگى پايان برده و مجموع اقوال منقول به .50 هزار رسيده است .

3. گروه مقابله و لغت :

مسئوليت اين گروه ضبط اختلاف نسخه ها وارجاع آن به گروه بازنگرى واستوارسازى نصوص است . يكى ديگراز مسئوليتهاى اين گروه استخراج كلمات نامانوس است كه اين كار پايان يافته و مقابله و ضبطاختلاف نسخه ها با پشتكارى و همت استوارادامه دارد.

4. گروه مراجعه و آماده سازى :

اين گروه تلاش گروههاى پيشين را ببازنگرى كرده كتاب را با تنظيم دقيق پانوشتها براى چاپ آماده مى سازد.

5. گروه استوارسازى متن :

كه مسئوليتش عرضه متنى است استوار سالم و بدوراز پيچيدگى و ابهام و خالى ازاشتباهات املائى و نحوى و ديگر چيزهائى كه خواننده رااز دست يابى به محتوى كتاب دور مى سازد.

واينك - سپاس خداى را - كار تحقيق اين اثر بزرگ رو به اتمام است كه اميدواريم بزودى چاپ و نشر را آغاز كنيم .


پاورقى ها

1. براى آگاهى بيشتراز شرح حال و آثار مولف رك : روضات الجنات .ج 1.95 و نيز ج 1.232 از چاپ اصفهان با تحقيق آقاى رومناتى ريحانه الادب ج 6.160 فوائدالرضيويه .41 مكارم الاثار ج 4.1235 الاعلام ج 1.260 مستدرك مقدمه[ طاقديس] چاپ جديد فرهنگ سخنوران .338.