نكات تحقيقى - تبليغى (3)
عبدالرحيم موگِهى (شميم)
بس نكته با تو گويم شايد نديده باشى
تا دسته دسته نرگس زين باغ چيده باشى
در شمارههاى پيشين 10 نكته تحقيقى - تبليغى را به زيور قلم آراستيم اينك 5 نكته ديگر را نيز به خامه خويش مىنگاريم. اميد است كه مقبولتان افتد و مطبوعتان آيد.نكته 11
جناب آقاى «سيد حميد روحانى» مىگويد: «يكى از علما براى من نقل كرد كه در تابستان يكى از سالها همراه حضرت امام خمينى (قدسسره) و چند تن ديگر از روحانيان به مشهد مقدس مشرّف شديم و يك خانه دربستى در آنجا گرفتيم. برنامه زيارت ما بدين صورت بود كه بعد از ظهرها به طور دسته جمعى به حرم مطهر امام رضا (عليهالسلام) مشرّف مىشديم و پس از زيارت و نماز و دعا به آن خانه برمى گشتيم و در ايوان با صفاى آن مىنشستيم و چاى مىخورديم.
برنامه حضرت امام نيز بدين صورت بود كه به اتفاق ديگران به حرم مىرفتند، ولى دعا و زيارتشان را خيلى مختصر مىكردند و تنها به خانه برمىگشتند و آن ايوان را آب و جارو مىكردند و فرش آنجا را پهن مىنمودند و سماور را روشن و چاى را آماده مىكردند و هنگام بازگشت ما از حرم براى ما چاى مىريختند. آن عالم مىگفت كه يك روز من از حضرت امام پرسيدم: اين چه كارى است كه شما مىكنيد و دعا و زيارت را براى درست كردن چاى ما مختصر مىنماييد و با عجله به خانه برمىگرديد؟ امام در پاسخم فرمودند: «من ثواب اين جارو كردن و درست كردن چاى را كمتر از ثواب آن دعا و زيارت نمىدانم.»1
از خدا مىخواهيم كه توفيق زيارت امام رضا (عليهالسلام) و خدمتگزارى به زوار آن حضرت را به ما عنايت فرمايد.نكته 12
جناب آقاى «مسعودى خمينى»، توليت آستان مقدس حضرت معصومه (عليهاالسلام)، مىگويد كه روزى حضرت آيت الله «بهجت» (دامتبركاته) مرا ديدند و فرمودند: «آقاى مسعودى! قدر اين حضرت معصومه (عليهاالسلام) را بدانيد كه گاهى امام رضا (عليهالسلام) براى برآورده شدن حاجتهاى مردم، آنان را به خواهرشان، حضرت معصومه (عليهاالسلام)، حواله مىدهند».
نكته 13
امروزه كمتر كسى از شيعيان و دوستداران اهل بيت (عليهمالسلام) را مىتوان يافت كه اهل نماز و دعا و زيارت باشد و كتاب شريف «مفاتيحالجنان» اثر مُحدِّث بزرگ شيعه، حاج شيخ عباس قمّى (قدس سره)، را در خانه نداشته و هنگام خواندن نماز و دعا و زيارت، از آن استفاده نكرده و بهره نبرده باشد. اما بايد گفت كه شمار فراوانى از اينان، يا تلفظ درست نام اين كتاب را نمىدانند و يا معناى درست آن را كه در اين جا به هر دو اشاره مىكنيم:
تلفظ درست نام اين كتاب، «مَفاتيحُالجِنان» است و نه «مِفاتيح الجَنان» يا «مُفاتيح الجُنان» ؛ زيرا ترجمه و معناى درست آن، «كليدهاى (ورود به) بهشتها» است كه مورد نظر نويسنده بوده، با محتوا و مطالب كتاب او نيز تناسب و همخوانى دارد و «جِنان» - همانند كلمه «جَنّات» - جمع كلمه «جَنَّت» و به معناى «بهشتها» است، هر چند در زبان فارسى گاه «جِنان» به معناى مفرد و مرادف «جَنَّت» نيز به كار رفته است، مانند اين شعر «حافظ»:
دولت آن است كه بى خون دل آيد به كنار
ورنه با سعى و عمل، باغ «جِنان» اين همه نيست
ولى «جَنان» به معناى «دل، كار پنهان، درون هر چيز، جامه، شب، تاريكى شب» و «جُنان» نيز به معناى «سپر» است كه اين معانى، مورد نظر نويسنده نبوده، با محتوا و مطالب كتاب او نيز تناسب و همخوانى ندارند.نكته 14
همان گونه كه مىدانيم، پوشيدن لباس سياه در هنگام نماز - به جز چند مورد مانند عبا و عمامه سياه - طبق فتوا و نظر بسيارى از مراجع معظّم تقليد، كراهت دارد و از ثواب كامل نماز مىكاهد.3 اينك اگر دينداران و ولايت مدارانى در ايام سوگوارى چهارده معصوم (عليهمالسلام)، مانند روز تاسوعا و عاشورا لباس سوگ و سياه بر تن نمايند و با آن نماز بخوانند، آيا باز هم انجام دادن چنين كارى براى آنان كراهت دارد و از ثواب نمازهايشان مىكاهد؟
برخى از مراجع بزرگوار تقليد، مانند حضرت آيت الله معظّم فاضل لنكرانى، مىفرمايند كه چون انجام دادن اين كار از مصاديق تعظيم شعائر است، داراى رُجحان شرعى است و نماز خواندن با چنين لباسى كه نشانه عزادارى معصومان (عليهمالسلام) است، داراى كراهت نيست.4پى نوشتها:
1- سرگذشتهاى ويژه از زندگى حضرت امام خمينى (قدس سره)، گردآورى و تنظيم: مصطفى وجدانى، 6 جلد، چاپ چهارم، تهران، انتشارات پيام آزادى، 1364، ج 1، ص 97 و 98.
2- استفتائات جديد، ص 87.
3- توضيح المسائل مراجع، گردآورى: سيد محمد حسن بنى هاشمى خمينى، 2 جلد، چاپ اول، قم، دفتر انتشارات اسلامى، 1376، ج 1، ص 452.
4- آيت الله محمد فاضل لنكرانى، جامع المسائل (استفتائات)، دو جلد، چاپ پنجم، قم، (بى نا)، 1377، ج 1، ص 621.