1 - آيه الله بهجت: كسـى كه در تنگـى وقت نماز, بايد تيمـم كند اگر به قصد
قربت يا براى كار مستحبى مثل خـواندن قرآن وضو بگيرد صحيح است و اگر براى خـوانـدن
آن نمـاز وضـو بگيـرد بـاطل است. (مسـاله 275)
2 - آيه
الله تبريزى: كسـى كه بـول يا غايط پى در پـى از او خارج مى شـود , بعد از وضـو
گرفتـن, جايز است كه نوشته قرآن را مـس نمايد, اگر چه در غير حال نماز باشد.
(مساله 317)
3 - آيه
الله تبريزى: خواندن و همراه داشتـن قرآن و رساندن جايى از بدن را به ما بيـن
خطهاى قرآن و نيز خضاب كردن به حنا و ماننـد آن , بـراى حائض مكروه است. (مساله
483)
4 -
آيه الله تبـريزى: اگر ميت وصيت كرده باشـد كه دعا يا قرآن يا انگشترى را با او
دفـن كنند, براى بيرون آوردن اينها نمـى تـوانند قبر را بشكافند. (مساله 650)
5 - آيه
الله تبريزى: در ركعت اول و دوم نمازهاى واجب يـوميه, انسان بايد اول حمد و بعد از
آن_ بنابر احتياط_ يك سور تمام بخـواند و سوره والضحى و الـم نشـرح و همچنيـن
سـوره فيل و لايلاف در نماز يك سـوره حساب مـى شـود. (مساله 987)
6 -
آيه الله تبـريزى: آوازى كه مخصـوص مجالـس لهو و بـازيگـرى است, غنا و حرام مـى
باشـد. و نـوحه يا روضه يا قرآن را با آواز لهوى نبايد بخـوانند, اگـر آنرا با
صـداى خـوب بخـوانند اشكـال نـدارد. (مسـاله 2826)
7 -
آيه الله مكارم: در نماز احتياط و قضاى سجـده يا تشهد فرامـوش شـده, بلكه بنابر احتياط
واجب در مـوقع سجده سهو و سجـده هاى واجب قرآن نيز خـود را مـاننـد مـوقع نمـاز
بپـوشـانـد. (مسـاله 728)
8 -
آيه الله مكارم: خـواندن سـوره هاى سجده ,در نمازهاى مستحب مانعى ندارد و بايد به
دنبال آيه سجده, سجـده كنـد, سپـس برخيزد و نماز را ادامه دهد. (مساله 900)
9 -
آيه الله مكارم: هر گاه كلمات يا تلفظ آيه يا ذكرى را صحيح مـى دانسته و مدتى در
نمازها خـوانده و بعد مى فهمد غلط بـوده, نمازش اعاده ندارد, هر چنـد احتيـاط
مستحب اعاده يـا قضـاى آن است. (مسـاله 915)
10 -
آيه الله مكارم: لازم نيست آنچه را علماى تجـويد براى بهتر خوانى قرآن ذكر كرده
اند[ درنماز] رعايت كند, بلكه لازم است طـورى بخـواند كه بگـويند عربى صحيح است,
هـر چنـد رعايت دستـورات تجـويـد بهتـر است. (مسـاله 916)
11 -
آيه الله مكارم: در سجـده قـرآن, رو به قبله بـودن شـرط نيست و به هر سـويى مـى
تـواند سجـده كنـد, ولـى بهتر رو به قبله بـودن است. (مساله 985)
12 -
آيه الله مكارم: طـول دادن ركـوع و سجـود و قنـوت و خـواندن سـوره هاى طـولانـى در
قرائت, مـوالات را به هـم نمى زند, بلكه افضل است. (مساله 995)
13 -
"نامهاى ديگر خـداوند يكتا مانند: رحمـن, رحيـم, قدير,بصير, خالق اگر بعنوان
كلمه قرآنى و يا اسـم خداوند نوشته شده باشد همانند خط قرآن بـوده و تمـاس بـدن
بـا آن بـدون طهارت حــرام است.
14 -
اسماء مقدسه پيشـوايان معصوم (چهارده معصـوم صلـوات الله عليهم اجمعيـن) نيز مانند
آيات قرآن و نامهاى خـداوند و اسامـى پيشـوايان معصـوم, بدون قصد قرآنى و اسامى
مقدسه, نوشته شـود تماس بدن با آنها بدون طهارت مانعى ندارد مانند: مـوسـى, مريم,
حق, كريـم, فاطمه, كه در نـوشتـن آنها مقصد ديگرى داريم.
15 -
كسى كه مى خواهد با انگشت خـود كلمه هاى قرآن را روى چيزى بنويسد, اگر اثـر انگشت
او بـاقى مى مـانـد بـايد طهارت داشته باشـد.
16 -
خـوردن تمام يا قسمتـى از كلمه هاى قرآنى كه روى نان يا شيرينـى و يا هر خـوراكـى
ديگر نـوشته شـده, اشكالـى ندارد به ويژه اگر به قصد شفاى از بيمـارى بـاشـد. ولـى
بـايـد در حـال طهارت خـورده شـونـد.
17 -
اگر كسـى بخواهد كلمه يا حرفى از قرآن را بر بدن خـود بنـويسد, واجب است طهارت
داشته باشد.
18 -
باقـى ماندن خط يا حرفـى از قرآن بر بـدن كسـى كه طهارت ندارد, حرام است و واجب
است پيـش از آنكه طهارت او از بيـن بـرود, آن را محـو كنـد.
19 -
اگـر كلمه اى قـرآن به گـونه اى نـوشته شـود كه در زيـر صفحه (كاغذ يا فلزى) ايجاد
برجستگى مستقيـم يا معكـوس نمايد. چنانچه بر جستگـى ها خـوانا باشند, مس آنها بدون
طهارت حرام است.
20 -
مـس حروفى كه در قرآن خـوانده نمى شود مانند: الف در كلمه قالوا بدون طهارت حرام
است.
21 - دست زدن با تماس بدن انسان با جلد نوار ضبط صـوت و نوار فيلـم ويدئو
كه قـرآن روى آن ضبط شـده بـاشـد بـدون طهارت اشكـالـى نـدارد.
22 -
اگر خط قرآن را با شيشه يا زر ورق و يا چيز ديگر پـوشانده باشنـد دست كشيد روى آن
بدون طهارت اشكالـى ندارد و همچنيـن تماس بدن انسان با خطـوط قـرآن كه در آينه
افتـاده بـاشـد مـانعى نـدارد.
23 -
در حرام بـودن تماس بدن انسان با خط قرآن بدون طهارت فرق نمـى كند كه قرآن روى
كاغذ نوشته شده باشد يا جسـم ديگرى به صـورت بريده كاغذ باشد يا گچ, يا هر جسـم
ديگرى, برجسته باشديا گود, بر روى فيلم باشد يا اسلايد يا از فيلـم و اسلايد بر
روى پرده و يا ديـوار انعكاس يابـد يا با جـوهرى غير جـوهرهاى معمولى نوشته شده
باشد, مانند آب زعفران و يا آب پياز (در صورتى كه آب پيـاز بـا حـرارت رنگيـن و
مشخص شـده بـاشـد).
24 -
اگـر به منظور آمـوزش, قرآن را در دستـرس بچه ها قـرار دهند, هر چنـد بـدانند كه
بچه هـا خط قـرآن را مـس مى كننـد اشكـالى ندارد.
25 -
در حرام بـودن تماس بدن انسان با خط قرآن, ميان عضوهاى ظاهرى بدن با عضـوهـاى
درونى مـاننـد: زبـان و دنـدان, فـرقى نيست.
26 -
اگر كسى آيه سجده را بشنود و يا با چشم بر آن مرور كند و يا از ذهـن خـود
بگذرانـد, چـون مشغول خـوانـدن آن نيست سجـده بـر او واجب نمـى شـود.
27 -
اگـر كسـى بجهت همهمه و سـر و صـدا و... كلمـات آيه سجـده را مبهم و نامشخص بشنـود
سجـده بـر او واجب نيست, اگر چه بهتر است در ايـن حالت نيز سجده كند.
28 -
كسى كه آيه سجده را بيـش از يكبار بخـواند و يا بشنـود بايد براى هر بار سجده را
تكرار كند.
29 -
اگر گروهى به صورت همخوانى آيه سجده را بخـوانند, براى شنونده يكبار سجده كافى
است.
30 -
اگر كسـى در حال خـواندن نماز واجب, آيه سجده را بشنـود بايد به نيت سجده با سر
اشاره كند و پـس از نماز سجده را بجا آورد. ولـى اگر در سجـده نماز بشنود بـايد با
چشـم اشـاره كنـد و پـس از نماز سجـده لازم نيست.
31 -
اگـر كسـى در حال خـوانـدن نماز مستحبـى آيه سجـده را بشنود, بـايـد
فـورى سجـده كند و چنانچه در حال سجـود بشنـود بايد سر از سجـده بردارد و
پـس از انجام سجده واجبه به نمـاز خـود ادامه دهـد.
32 -
اگـر كسـى در حال سجده شكـر, آيه سجـده را بشنـود, بايد سـر از سجـده بردارد و
سجده واجبه را انجام دهد.
33 -
اگر كسـى غير از آيه هاى سجده واجبه يكـى از آيه هاى قرآن را كه در آن امر به
سجـود و با تشويق به آن شده است بخواند و يا بشنود, بهتر است سجده كند مانند:
آخرين آيه سـوره اعراف يعنى ((ان الذيـن عند ربك لايستكبرون عن عبادته و يسبحونه
وله يسجدون)).
34 -
در همه حـال خـواندن قـرآن فضيلت دارد, ولـى در زمانهاى خاصـى سفارش بيشتـرى شـده
است, كه به بـرخـى از آنها اشـاره مـى كنيم:
الف - مـاه مبـارك رمضـان كه بهار قـرآن است.
ب - در تعقيب نمـازهـاى شبانه روز, شب و روز جمعه.
ج - خـوانـدن بالاى سـر محتضـر, يعنـى كسـى كه در حال مرگ و جان دادن است,
مخصوصا خـواندن سـوره هاى, يـس, صافات, احزاب و آيه الكرسى, و آيه پنجاه و چهارم
سوره اعراف: ((ان ربكـم الله الذى...)) و سه آيه آخـر سـوره بقـره.
د - خواندن قرآن و هديه دادن به برادران و خواهران دينى پـس از مرگ آنان,
بويژه خواندن سوره قدر.
35 -
كسـى كه مـى خواهد قرآن بخـواند و يا آيات آن را بنـويسـد و با آن را همراه خـود
داشته باشـد و يا حاشيه ورق آن را مـس كند در همه ايـن مـوارد مستحب است وضو
بگيرد.
36 -
خريد و فروش قرآن جايز نيست, بلكه بايد آن را در مقابل بخششـى هـديه داد. 40 - مزد
گرفتـن براى آموزش قرآن به ديگرى اشكال ندارد, ولـى براى آمـوزش آنچه از قـرآن كه
واجب است در نمـاز خـوانـده شـود, جـايز نيست. " (2)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پى نوشت :
1 ـ ايـن مسايل در
رساله تمام مراجع معظم نبـود, بلكه هر يك از مسايل در رساله يكى از مراجع معظم
بـوده به هميـن دليل تماما جمع آورى وتحت عنـوان احكـام متفـرقهآورده شد.
2 ـ كتاب حـريـم
نـور.