بيانات رهبر معظم انقلاب در ديدار با دانشآموزان استعدادهاى درخشان
25 / 04/ 1382
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم برادران و خواهران و فرزندان عزيز! خيلى خوشآمديد. از ديدار شما عزيزان، چه جوانهاى عزيزى كه بحمداللَّه از متاع و سرمايهى هوش وافر خودشان، علاوه بر كارهاى علمى و درسى، در زمينهى اُنس با قرآن و فراگيرى قرآن و معارف دينى استفاده كردهاند، و چه برادران و خواهرانى كه مسؤوليت ادارهى علمى و فكرىِ اين عزيزان را بر عهده گرفتهاند، خوشوقتم.
به شما جوانهاى عزيز عرض مىكنم كه هوش وافر و استعداد بالا يك ثروت معنوىِ بىبديل و يك سرمايه است. مثل همهى سرمايههاى ديگر، از اين سرمايه اولاً بايد استفاده بشود چون سرمايه اگر راكد بماند، بودن و نبودنش يكسان خواهد بود ثانياً بايد سرمايه در جهت صحيح بهكار گرفته شود. فرض بفرماييد اگر كسى كه ثروت و سرمايهى پولى و مالىِ بالايى دارد، از آن بهعنوان توليد استفاده كند، خوب است؛ اما اگر از اين پول مثلاً براى تجارت مواد مخدر استفاده كند، خيلى بد است. پس بهكار گرفتن سرمايه در جهت درست، شرط دوم است. علاوهى بر اينها، صاحب سرمايه از اين سرمايه بايد بهعنوان سرمايهى ملى هم استفاده كند. بعضى سرمايهها اگرچه متعلق به يك شخص است، اما در عين حال متعلق به يك ملت هم هست. مثلاً فرض بفرماييد يك تابلوى نفيس قيمتى در يك كشور متعلق به كسى است، اما ثروت آن كشور هم محسوب مىشود؛ لذا كشورها اجازه نمىدهند آثار هنرىِ برجستهى آنها از مرزهايشان خارج شود. همهى اينها چيزهايى است كه براى يك سرمايه بايد مورد ملاحظه قرار بگيرد؛ صاحب سرمايه موظف است.
سرمايهى هوش شما از همهى سرمايههاى مادى بهتر و نفيستر است و همانطور كه عرض كرديم يك سرمايهى بىبديل است. پول، بديل دارد؛ اما هوش و استعداد بشرى يك چيز بىبديل است و با هيچ چيز نمىشود آن را مبادله كرد. اين سه نكتهيى كه دربارهى سرمايههاى مادى گفته شد، در مورد اين سرمايه هم بايد در نظر بگيريد. اولاً بايد از اين سرمايه استفاده بشود؛ اين توصيهى ما در درجهى اول به مسؤولان است كه از سرمايهى هوش و استعداد برجستهى جوانهاى ما بدرستى استفاده كنند.
اين را هم به شما بگويم، علىرغم سياهنمايىهايى كه در اين مورد انجام مىگيرد كه مغزها رفتند، هوشها چنين شدند و كشور خالى ماند، خوشبختانه در داخل كشور بحمداللَّه مجموعهى صاحبان استعداد بالا، خلاقيت و ابتكار كه الان در كشور با همهى وجود مشغول كارند، رقم عظيمى است. اگر تعدادى هم رفتند، در مقابلِ آنچه امروز در داخل كشور هستند و از وجود آنها دارد استفاده مىشود، چيز زيادى نيست.
من معتقدم از هوش جوان ايرانى، بيشتر از آنچه امروز استفاده مىشود، بايد استفاده شود. جوانها بايد براى بهكار گرفتن استعداد خود در جهت پيشبرد كشورشان و براى جبران عقبماندگى تاريخىِ تحميلى بر اين ملت، ميدان پيدا كنند. اين ملت هوش برجستهى خود را امروز پيدا نكرده؛ اين بومىِ ما و متعلق به تاريخ ما و ريشهدارِ در ميان ماست. شما ببينيد تاريخ علم چقدر برجستگان ايرانى را در صدر طومارها و جزو برترينهاى خود ثبت كرده؛ اينها واقعيت دارد. امروز هم ما همانيم. علىرغم اين استعداد تاريخى، قرنهاى متمادى و بخصوص از روزى كه پاى استعمار و سلطهى خارجى در اين كشور باز شد، به استعداد جوشان ايرانى سركوب و مهار زده شد.
دوران بعد از انقلاب، بحمداللَّه فضاى باز و گسترهى وسيع كار ما را به اينجا رسانده كه جوانهاى ما در المپيادهاى علمى دنيا مرتب افتخار مىآفرينند؛ اينها چيز كمى نيست؛ نشاندهندهى اين است كه فضا و گستره براى بروز استعدادها آماده است.
من در بازديد از دانشگاههاى مختلف و مراكز تحقيقاتىِ دانشگاهها و كارهايى كه جوانهاى ما در آنجاها دارند انجام مىدهند، به نمونههاى بسيار برجستهيى برخورد مىكنم؛ در همهى زمينهها اينطور است؛ حوزهى علميه هم همينطور است. امروز در حوزهى علميهى ما نسل جوانِ فرزانهى فهيمى تربيت شدهاند كه مىتوانند تفكرات اسلامى را با استوارىِ هرچه تمامتر عرضه كنند. اين همان حصارهاى مستحكمى است كه علىرغم ميل دشمنان، براى حفظ هويت ملى و اسلامى ما بهوجود آمده است.
فضاى جوان كشور، فضاى خوبى است. علىرغم بعضى از بدبينىهايى كه آدمهاى بدبين و سوءظندار مرتب ابراز مىكنند، من به فضاى جوان كشور جوان دانشگاه، جوان حوزه، جوان فعاليتهاى مهارتىِ كارى بسيار خوشبين و اميدوارم. فضاى خوبى است و آيندهيى را براى اين كشور نويد مىدهد كه انشاءاللَّه درخشش استعداد ايرانى در آن آينده، همهى دنيا را متوجه خود خواهد كرد.
فراخور استعدادهاى گوناگون، هوش جوان ايرانى بايد براى پيشرفت علمى، فنى و فكرى در همهى زمينهها؛ چه در علوم محض، چه در صنعت، چه در علوم انسانى فلسفه، ادبيات، هنر و چه در آموزشهاى دينى و هرچه بيشتر عمق بخشيدن به اندوختهى فكرىِ عميق فرهنگ اسلامى و آن را آمادهى عرضه به افكار جهانىِ جوانهاى دنيا قرار دادن، به كار افتد؛ اينها كار شماهاست. شماها مىتوانيد براى همهى جوانهاى جوامع اسلامى الگو باشيد؛ كما اينكه از اول انقلاب تا امروز هم به فضل پروردگار همينطور بوده است.
شما جوانان عزيز، دوران جنگ تحميلى را يادتان نيست؛ جوانهاى مسنتر از شماها كه در اين جلسه هستند، يادشان هست. در جنگ تحميلى، نمونههاى همين نبوغها و استعدادها ديده شد. جوان هفده هجده ساله، اول جنگ به عنوان يك فرد عادى و بسيجىِ ساده وارد ميدان دفاع مقدس شد؛ اما به فاصلهى سه چهار سال آنچنان استعداد او بروز كرد كه شد فرمانده يك لشكر، فرمانده يك تيپ،اداره كنندهى چند هزار آدم و پيشبرندهى تاكتيكهاى جنگى و ضربه زنندهى به دشمن؛ اينها بروز استعداد در زمينههاى گوناگون است. همينها وقتى بعد از جنگ وارد دانشگاهها شدند، توانستند رتبههاى عالىِ علمى را هم كسب كنند. امروز بحمداللَّه ما در بين جوانهايى با آن سوابق درخشان، كسانى را داريم كه از لحاظ علمى هم برجستهاند؛ اين بروز استعدادهاست.
جوانهاى عزيز! اين موهبت و ثروت را قدر بدانيد؛ مسؤولان هم بايد حداكثر تلاش خود را بكنند تا ميدان براى بروز اين استعدادها در زمينههاى مختلف باز شود. در زمينهى قرآن و معارف دينى هم كه شماها وارد شدهايد، زمينهى بسيار مباركى است. هرچه بيشتر با قرآن انس پيدا كنيد، دلبستگىتان به آن بيشتر مىشود. قرآن مثل يك درياى عميق است. در سطح، انسان چيزهايى را مىبيند؛ اما اگر كسى اهل غواصى باشد، در عمق چيزهاى تازهيى مشاهده مىكند. هرچه به اعماق بيشتر فرو برويد، حقايق بيشتر، چيزهاى تازهتر و مطالب خيرهكنندهترى در آنجا مشاهده مىكنيد؛ و اين البته به بركت انس با قرآن حاصل مىشود. اينطور نيست كه هر كس يك مقدار در قرآن مطالعه كرد، بگويد من به اعماق آن دست پيدا كردم؛ نه، چيزهايى وجود دارد كه متعلق به راسخين در علم است. بايد رسوخِ در علم پيدا كرد؛ و اين به بركت انس طولانى و بلند مدت با قرآن براى انسان پيش مىآيد و هدايت قرآنى شامل حال انسان مىشود.
اميدواريم انشاءاللَّه همهى شما موفق باشيد. براى همهى شما دعا و آرزوى توفيق مىكنم و از مسؤولان محترمِ اين بخش از كار هم صميمانه تشكر مىكنم.والسلام عليكم و رحمه الله وبركاته