بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامى  در ديدار دانشجويان در ماه مبارك رمضان‏

10/ 08/ 1383

 بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم

 دانشجويان عزيز! خيلى خوش آمديد. سالهاست كه اين جلسه در روزى از روزهاى ماه مبارك رمضان به همين ترتيب تشكيل مى شود. بناى اين جلسه بر حرف زدن من نيست؛ حرف زدن شماست. بنده با دانشجوها خيلى حرف دارم - حرفهاى گفتنى و لازم - اما آنها را در ديدارهاى دانشجويى كه به دانشگاه ها مى روم يا در بعضى از سفرها كه جلسات جوانها تشكيل مى شود، در ميان مى گذارم. جلسه ى ماه رمضان عمدتاً براى اين است كه از شما بشنوم. غرض ما هم از اين جلسه دو سه چيز است:
اول، تكريم دانشگاه و دانشجوست. اين كار، نمادين است. ما مى خواهيم به اين وسيله، ارزش معنوى و كرامت دانشگاه و دانشجو با زبان رسايى بيان شود؛ اين يكى از رساترين زبانهاست. ما اين جا تقريباً دو ساعت وقت مى گذاريم براى اين كه با شما بنشينيم صحبت كنيم.
دوم اين است كه مجموعه هاى دانشجويى كنار هم قرار بگيرند. البته بديهى است مجموعه هاى دانشجويى يى مورد نظرند كه در چارچوب قوانين كشور و اصول بنيادين جمهورى اسلامى مشغول فعاليت هستند. البته هر كس پايبندتر به مبانى، پايبندتر به تقوا و پايبندتر به فكر درست و ايمان باشد، براى ما عزيزتر است - در اين ترديدى نيست - اما مجموعه ى تشكلهايى كه با شاخص مبانى فكرى و عملى اسلام و نظام جمهورى اسلامى حركت مى كنند، براى ما مورد قبول و مطلوب هستند. همچنين جمعى از نخبگان بخشهاى ديگر - به همان ترتيبى كه الان دوستمان بيان فرمودند - كنار هم مى نشينند و يك مجموعه و يك تصوير جمعى را در برابر چشم اين ملت ارائه مى كنند؛ چون جلسه ى ما را بعد همه ى مردم خواهند ديد.
سوم اين كه براى من اين فرصتِ بسيار مغتنمى است تا از شما مطالبى را بشنوم؛ چون شما - چه از تشكلها، چه از نخبگان - حرفهايى داريد كه براى من شنيدنى است. من هر وقت از دانشجوها سخنى شنيده ام، آن را يادداشت كرده ام. اين يادداشتها هم فقط نوشتن روى كاغذ نيست؛ اينها مى رود در چرخه ى كار و تلاش و اقدام؛ بعضى در رابطه ى با دانشگاه ها، بعضى در رابطه ى با وزارتخانه، بعضى در رابطه ى با بخشهاى ديگر دولتى مطرح مى شود و تا آن جايى كه ممكن است، تعقيب مى شود؛ و اگر خواسته يا تذكرى هست، مورد توجه قرار مى گيرد.
خوشحاليم كه امسال هم توفيقى پيدا شد؛ منتها متأسفانه وقت كم شده؛ يعنى الان تقريباً يك ساعت و نيم بيشتر وقت نداريم. به هرحال دوستان شروع كنند. خواهش مى كنم در مقدمه ى صحبتها از اظهار محبت و تعارف با بنده هم خوددارى شود.

 دوستمان مطالب مهمى را در ميان گذاشتند. هم مسأله ى كارآمدى مهم است، هم مسأله ى گفتمان دولت، كه ايشان اين را با كارآمدى مرتبط كردند، كه كاملاً درست و مهم است. سال پاسخگويى هم كه ما مطرح كرديم، بايد به آن توجه شود؛ منتها يكى دو نكته ى ظريف در اين جا وجود دارد كه بايد به آن توجه شود: اولاً وقتى شما سؤال مى كنيد و پاسخ مى خواهيد، بايد سؤالى بكنيد كه پاسخ آن - از سوى هر كسى - قابل تشخيص و ارزيابى كمّى باشد؛ والاّ اين كه شما بگوييد «آيا مى دانيد كه از قِبل بيكارى چه مشكلاتى پيش مى آيد؟»، جوابش اين است كه بله، مى دانيم. «چه كار مى كنيد؟» همين كارهايى كه مى بينيد داريم مى كنيم. اين طور طرح پرسش، چيزى عايد نخواهد كرد. يا از قوه ى قضاييه بپرسيد «شما براى رفع اين ويرانه در پنج سال گذشته چه كار كرديد؟» آنها چند صفحه به شما آمار خواهند داد كه اين كارها را كرده ايم. پاسخگويى مقوله ى بسيار حساسى است. چيزى كه شما بايد به آن اهتمام داشته باشيد، خواست است. خواست عدالت و رفع فساد، بسيار مهم است. اين خواستها بايد وجود داشته باشد. در كنار اين خواستها، اين طور هم نباشد كه همه ى كارهايى را كه مسؤولان كرده اند، انسان زير سؤال ببرد و مورد ترديد قرار دهد؛ نه، واقعاً در همين زمينه هايى كه شما مطرح كرديد، كارهاى خوب و زيادى صورت گرفته؛ منتها اداره ى كشور در مقطع امروز كار بسيار مشكلى است. مى دانيد امروز ما در يك چالش عظيم قرار داريم با مراكز قدرتى كه فكر آنها اين است كه اگر اين نظام كارآمدى خود را به طور كامل اثبات كند، عرصه براى آنها تنگ خواهد شد؛ كمااين كه همين الان هم آنها مى بينند در مقابل نظام جمهورى اسلامى كم كارى كرده اند كه نظام ما توانسته به پيشرفتهايى كه دوستان اشاره كردند، نايل آيد. البته به شما عرض بكنم؛ پيشرفتها در بخشهاى مختلف، بيش از اينهاست. گفتمان عدالت، يك گفتمان اساسى است و - همان طور هم كه چند روز پيش در جلسه يى مطرح كردم - همه چيز ماست. منهاى آن، جمهورى اسلامى هيچ حرفى براى گفتن نخواهد داشت؛ بايد آن را داشته باشيم. اين گفتمان را بايد همه گير كنيد؛ به گونه يى كه هر جريانى، هر شخصى، هر حزبى و هر جناحى سر كار بيايد، خودش را ناگزير ببيند كه تسليم اين گفتمان شود؛ يعنى براى عدالت تلاش كند و مجبور شود پرچم عدالت را بر دست بگيرد؛ اين را شما بايد نگه داريد و حفظ كنيد؛ اين مهم است. اما در برخورد با آنچه شده، بايد خانگى برخورد كنيد؛ نه بيگانه وار و معترض. بالاخره كارهاى زيادى انجام گرفته، احياناً كوتاهى هايى هم شده؛ اما بايد مشكل را حل كرد. نبايد نتيجه ى قهرى نحوه ى بيان اين باشد كه بعد از چندى انسان احساس كند كه به كل مجموعه بشدت معترض است؛ نه، شما براى موفقيت كل مجموعه داريد تلاش مى كنيد؛ اصلاً همه ى تلاشتان اين است كه نظام را پيش ببريد. هرچه مى توانيد، جزئيات را تكميل كنيد. در بخشهايى كه خلأ وجود دارد، هرچه مى توانيد، كمك كنيد تا خلأ برطرف شود. هرچه مى توانيد، شعار اصلى عدالت و آنچه را مربوط به عدالت است، تقويت و همگانى و در ذهن ها تعميق كنيد و روى پشتوانه و فلسفه ى فكرى آن كار كنيد - اينها لازم است - اما كارى نكنيد كه مخالفان شما اين ترديد را دامن بزنند كه آيا نظام اسلامى مى تواند؟ آيا نظامى اسلامى توانسته؟ البته كه مى تواند؛ البته كه توانسته! مدعى دستگاه هاى مختلف از لحاظ كارآمدى، خودِ بنده هستم. من دائماً نسبت به كارآمدى، از اينها سؤال و مطالبه مى كنم؛ اما بنده اعتقادم اين است كه نظام اسلامى از همه ى دولتهايى كه در دوران استعمار و دوران نزديك به استعمار در كشور ما وجود داشته، قوى تر عمل كرده است. بدون ترديد نظام جمهورى اسلامى در همه ى بخشها قوى عمل كرده است. عناصر مؤمن و كارآمد در نظام وجود داشته اند؛ پشتوانه ى مردمى هم به آنها كمك كرده است. در بخشهايى ما با قدرت وارد ميدان شده ايم كه فكرش را نمى توانستيم بكنيم. در همه ى بخشها اين طور است. الان جاى توضيح و بيان آمار نيست. البته اقتضاى اين دوره ى از نظام جمهورى اسلامى، اقتضاى كار بيشتر، انقلابى تر، مؤمنانه تر و همه ى امكانات را بيش از اين به ميدان آوردن است؛ اين را قبول داريم. البته كم كارى وجود دارد، اما ناكارآمدى وجود ندارد؛ بين اينها بايد تفكيك قائل شد. ناكارآمدى وجود ندارد؛ نظام اسلامى كارايى دارد. يك نشانه ى كارايىِ نظام، وجود شماست. جوان دانشجوى مؤمن و معتقد به نظام مى تواند حرف و انگيزه ى خودش را قوى در فضاى جامعه مطرح كند. حرف شما فردا در تمام فضاى جامعه منتشر مى شود؛ اين نكته ى خيلى مهمى است؛ اين خودش كارآمدىِ اين نظام است. كارآمدى نظام غير از كارآمدى اين دستگاه يا آن دستگاه است؛ نظام، نظام كارآمدى است. البته كارآمدى نظام، مجموعه ى عملكرد مثبت و منفى يى است كه دستگاه هاى نظام دارند؛ اما اين برآيند مثبت است.